Ogłoszenia

Dziś przeżywamy Światowy Dzień Migranta i Uchodźcy, a od czwartku rozpoczynamy Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan. W tym roku będziemy go przeżywać pod hasłem: „Prawica Twoja wsławiła się mocą” (Wj 15,6).
Program Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan w Szczecinie znajdziemy w gablocie.

czytaj więcej »

Kącik liturgiczny

aktualizowano: 2017-11-18 12:04 Odsłon: 46

Słownik pojęć i symboli liturgicznych

A, jak… ambona, kazalnica, stół słowa Bożego

Z greckiego anabainein – wstępować (podwyższenie, miejsce odczytywania słowa Bożego). W Księdze Nehemiasza (8, 4) czytamy, że pisarz Ezdrasz czytał Prawo z drewnianego podwyższenia (bema), które zrobiono w tym celu. Zwyczaj ten upowszechnił się i trwa do dziś. W synagogach to podwyższenie nosi nazwę bima (z hebrajskiego bamah – wysokość).

Święty Cyprian zwracał uwagę, że nie chodzi w tym wypadku tylko o funkcjonalną praktykę, by czytający był widziany, a w konsekwencji lepiej rozumiany. Wstępowano na podwyższenie (anabainein) dla „wyznawania wiary”; wyznający powinien być widziany przez zgromadzonych. Światło trzeba stawiać na świeczniku, aby świeciło dla wszystkich (List XXXIX).

Po Vaticanum II stosuje się wyrażenie „stół słowa (KL 48, 51; Konstytucja dogmatyczna O Objawieniu Bożym, 21 – dalej: KO), które stawiają ambonę obok „stołu Chleba” (stół Ciała Chrystusa). Ołtarz – stół Chleba i ambona – stół słowa Bożego stanowią przestrzeń komunijną, tu dokonuje się uczta Baranka i uczta słowa Bożego; por. wyrażenie św. Ambrożego (De bono mortis 6, 22): ad nuptias Verbi invitati (zaproszeni na ucztę Słowa); podobnie jak na ucztę Baranka (ad coenam Agni). W KL (48, 51) chodziło także o wyrażenie metaforyczne akcentujące wzbogacenie zakresu czytanego słowa. Całe znaczenie ambony bierze się z faktu, że jest ona miejscem wydarzenia przepowiadania, głoszenia słowa Bożego. Słowo Boże uobecnia się w zgromadzonych. Ambona staje się miejscem anamnezy i może być porównana z ołtarzem. To jest zasadniczy element teologii ambony. Przepowiadanie słowa przyporządkowane jest sakramentalnemu sprawowaniu misterium. Liturgia słowa Bożego jest na pierwszym miejscu anamnetyczna, co nie wyklucza pełnienia fynkcji dydaktycznej i parakletycznej. Ambona jest znakiem „godności słowa Bożego”. Stwierdzenie  to ukazuje się w całej sile, jeśli uwzględni się fakt, że w najstarszym etapie dziejów chrześcijaństwa ambona była identyczna z miejscem głoszenia homilii. Zazwyczaj miejscem głoszenia homilii była katedra biskupa. Jan Chryzostom wspomina, że głosił homilie z katedry, a tylko niekiedy z ambony. OWMR nawiązuje do historii, stwierdzając, że homilia może być głoszona z miejsca przewodniczenia (nr 136). Z drugiej strony to Chrystus mówi, gdy Słowo Boże jest czytane i wyjaśniane (Verba sacrae sctripyuare leguntur et explicantur; Instrukcja Eucharisticum misterium z 25.05.1967 r. – dalej: EM).

Czytanie i głoszenie Słowa Bożego odbywało się z prezbiterium, ze względów akustycznych przeniesiono przed prezbiterium miejsce na podwyższeniu z kilkoma stopniami. Niekiedy stosowano dwie ambony: jedna była przeznaczona na odczytywanie epistoły, a druga (strona północna) – Ewangelii (np. ambony w bazylikach św. Marka w Wenecji, św. Agaty, Ducha Świętego, Apolinarego w Rawennie). W wiekach średnich rozbudowywano je w lektorium (niem. Lettner), a następnie w środku kościoła, przyfilarowe, przyścienne, jak i wolno stojące, z bogatymi ornamentacjami w zależności od panującego stylu, niekiedy w wyszukanych kształtach. Odpowiednikiem ambony w synagodze jest bema, a w meczetach – minbach.

Symbolika ambony wyraża się także w fakcie, że ani komentator, ani przewodniczący scholii, ani kierownik chóru, ani kantor, nie powinni wykonywać swoich funkcji z ambony (por OWMR, nr 105b).

aktualizowano: 2017-11-18 12:04
Wszystkich rekordów:
Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Stanisława BM w Szczecinie
ul. Kolorowych Domów 2, 70-781 Szczecin, tel. , fax.
2013 © Wszelkie prawa zastrzeżone