Ogłoszenia

Nabożeństwo czerwcowe: niedziela, godz. 17.30, poniedziałek-sobota, godz. 18.30

Liturgia Kościoła:
   czwartek (28 VI) – wspomnienie św. Ireneusza bp m
   piątek (29 VI) – uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła, dzień imienin ks. Pawła Gulickiego oraz ks. dr Pawła Płaczka pamiętajmy w naszych modlitwach o solenizantach. Na Mszę św. zapraszamy na godz. 18.00
   niedziela (01 VII) –  Św. Ottona bp

 

czytaj więcej »

Kącik liturgiczny

aktualizowano: 2017-12-02 20:07 Odsłon: 153

Słownik pojęć i symboli liturgicznych

A, jak… aspersja, pokropienie wodą pobłogosławioną

Wyrażenie aspersio w różnych odmianach pojawia się w mszale (wyd. 3) 8 razy. W Biblii jest także mowa o skrapianiu krwią (Wj 24, 8). Uczynił to Mojżesz w odniesieniu do ludu, a lewici czynili to wodą (Lb 8, 7). Kapłan skrapiał także trędowatego siedmiokrotnie oliwą „przed Panem”, reszta oliwy stosowana była na chore miejsca w ciele. W Nowym Testamencie późniejsze pisma (Hbr 12, 24; 1P 1, 2) czynią aluzję do pokropienia krwią Chrystusa („krew oczyszczenia” – Hbr 9, 19-22; „pokropienia krwią” – 1P 1, 2). Stosowano także prywatną aspersję w charakterze apotropaicznym (z grec. apótropaios - odwracający zło), takie podejście poświadczone jest u chrześcijan już w II stuleciu (Acta Petri 11). Pokrapianie uczestników liturgii eucharystycznej wodą pobłogosławioną zrodziło się najprawdopodobniej we Frankonii w IX w. Hinkmar z Reims († 882) w Epistola synodica przepisał stosowanie aspersji przed centralną mszą (sumą). Na ten wiek datuje się także procesja wokół kościoła, traktowana przez średniowiecznych liturgistów jako wspomnienie chrztu (Walafryd Strabo), względnie wspomnienie pokropienia krwią Chrystusa (Honorius z Autun). Mszał Piusa V zamieścił aspersję, odtąd znajduje się ona w wydawanych mszałach, także w mszale z 1970 r.

Aspersja to ryt polegający na pokropieniu osoby lub rzeczy pobłogosławioną wodą. Wyrażenie jest stosowane przede wszystkim do pokropienia zgromadzonych na Eucharystii w niedziele. Odbywa się po znaku krzyża, pozdrowieniu i ewentualnym wprowadzeniu. Aspersja zastępuje akt pokuty i Kyrie.

Aspersja obejmuje wezwanie do modlitwy, by Bóg pobłogosławił wodę, którą będziemy pokropieni na pamiątkę chrztu, i o pomoc w zachowaniu wierności Duchowi Świętemu, którego otrzymaliśmy. Podane są dwie modlitwy błogosławienia na niedziele w ciągu roku oraz trzecia przewidziana na okres wielkanocny. Modlitwy te zawierają prośbę o pobłogosławienie wody, by pokropienie nią odnowiło w zebranych źródło łaski, chroniło od zła całego człowieka (dusza i ciało), by uprosiło przebaczenie grzechów, w tym celu, by mogli sprawować święte tajemnice z czystym sercem. Modlitwa na okres wielkanocny jest wybitnie historiozbawcza, wspomina stworzenie wody, wyprowadzenie Żydów z niewoli egipskiej, dar wody dla wędrującego ludu przez pustynię oraz zapowiedzi proroków o wodzie jako znaku nowego przymierza zawartego w Jezusie Chrystusie. Chrzest Jezusa w Jordanie, w którym została odnowiona ludzka upadła natura wzywa także do radowania się z braćmi, którzy przyjęli sakrament chrztu w czasie uroczystości wielkanocnych. Obrzęd przewiduje także pobłogosławienie soli i zmieszanie jej z wodą – dla wzmocnienia symboliki wody. Podczas aspersji przewidziany jest śpiew Psalmu 50 z antyfoną: „Pokrop mnie (Asperge(s) me), Panie, a stanę się czysty, obmyj mnie, a nad śnieg wybieleję”. W czasie wielkanocnym śpiewa się natomiast Psalm 107: „Wysławiajcie Pana, bo jest dobry” z antyfoną: „Zostaliście obmyci, uświęceni i usprawiedliwieni, w imię naszego Pana Jezusa Chrystusa i przez Ducha Boga naszego. Alleluja”. Mszał w wersji polskiej nie podaje jednak wszystkich antyfon przewidzianych w wydaniu wzorcowym Mszału rzymskiego, a zwłaszcza tak charakterystycznej antyfony, jak jest Vidi aquam, nawiązująca do proroctwa proroka Ezechiela (Ez 47, 1-2. 9): „widziałem wodę wypływającą z prawej strony świątyni, alleluja; i wszyscy, do których dotarła ta woda, zostali zbawieni i mówią alleluja, alleluja” oraz antyfony z 1P 1, 3-5: „Błogosławiony niech będzie Bóg Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który według wielkiego swego miłosierdzia na nowo zrodził nas do żywej nadziei przez zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, do dziedzictwa niezniszczalnego, które jest zachowane dla nas w niebie, gotowe objawić się w czasach ostatecznych”.

Obrzęd aspersji zamyka modlitwa o oczyszczenie z grzechów, by sprawowanie Eucharystii przegotowywało zebranych do udziału w uczcie niebieskiej. Wierni afirmują treść przez Amen.

Znaczenie obrzędu

Aspersja jest przede wszystkim przypomnieniem chrztu, który włącza wierzącego w śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa uobecniające się we mszy, przypomina włączenie w kapłaństwo Chrystusa, które upoważnia do udziału w składaniu ofiary i pozwala rozgłaszać wielmożne czyny Boga (1P 2, 9). Aspersję stosuje się także w obrzędzie pogrzebowym, śmierć jest ostatnim zanurzeniem się w  śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa, a także przy niektórych błogosławieństwach i procesjach.

Eucharystia uobecnia zbawienie, stanowi najważniejszy etap w realizacji zbawienia, czyli w odsłonięciu prawdziwej istoty i kształtu bytu człowieka. Pokropienie wodą nie jest tylko psychologiczną reminiscencją przyjętego chrztu. Woda stosowana przy aspersji traktowana jest w tym obrzędzie jako „anamnetyczny znak”, mimesis, pamiątka włączenia w misterium Chrystusa. Chrystus jest darem, a równocześnie przykładem, jest Bogiem odzianym w obietnice (Deus promissionibus indutus) i pragnie je spełniać. Pokropienie w formie krzyża uwyraźnia ten wymiar. Śpiew towarzyszący pokropieniu asperge(s) me (pokrop mnie, Panie), akcentuje bardziej oczyszczenie dokonane w chrzcie. Natomiast tekst przewidziany na czas wielkanocny z Księgi proroka Ezechiela (47, 1), mówi o wodzie wypływającej z prawej strony świątyni. Jest to woda przynosząca zdrowie, uzdrawiająca. Chrystus nazwał swoje ciało świątynią (Mt 26, 61), z której, jak w proroctwie Ezechiela, wypływa woda uzdrawiająca człowieka. Odniesienie do chrztu jest tu wyraźne i wymowne. Tekst Ezechiela posiada także znaczenie ikonograficzne. W kościołach w Polsce podczas aspersji śpiewa się także pieśń dobitnie wskazującą na przyjęcie chrztu i jego konsekwencje w życiu: Com przyrzekł Bogu na chrzcie.

W liturgii natomiast pokropienie wodą pobłogosławioną może odbyć się w każdą niedzielę, także w sobotę podczas wieczornej mszy, w każdym kościele i kaplicy. Może być powtórzone, gdy jest więcej mszy.

Pokropieniu towarzyszy, jak wyżej wspomniano, w ciągu roku: Asperge(s) me, Ps 51, 9, a w okresie wielkanocnym Vidi aquam (Ez 47, 1 – 2. 9); mogą być także wykonywane inne odpowiednie pieśni.

aktualizowano: 2017-12-02 20:07
Wszystkich rekordów:
Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Stanisława BM w Szczecinie
ul. Kolorowych Domów 2, 70-781 Szczecin, tel. , fax.
2013 © Wszelkie prawa zastrzeżone