Ogłoszenia

Dziś przeżywamy Światowy Dzień Migranta i Uchodźcy, a od czwartku rozpoczynamy Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan. W tym roku będziemy go przeżywać pod hasłem: „Prawica Twoja wsławiła się mocą” (Wj 15,6).
Program Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan w Szczecinie znajdziemy w gablocie.

czytaj więcej »

Kącik liturgiczny

aktualizowano: 2017-12-06 20:08 Odsłon: 41

Słownik pojęć i symboli liturgicznych

A, jak… atrybut

Atrybut rozumiemy jako znak rozpoznawczy, wyróżniający osoby czy świętych. Do atrybutów należą: przedmioty, zwierzęta, rośliny, kwiaty, to, co pozwala mówić o ich znaczeniu realnym czy symbolicznym – przenośnym. Wyróżnia się także atrybuty ogólne (uniwersalne), indywidualne. Umieszczane były w rękach, obok czy u stóp świętego.

Atrybutem uniwersalnym jest nimb aureola, pozwala odróżnić świętego i nie świętego; czterokątny (biskupi), trójkątny (Bóg Ojciec), chryzmon (monogramy Chrystusa). Krzyż przy świętych to znak naśladowania Chrystusa, narzędzia wskazującego na stan, przynależność. Indywidualne wskazują na specyficzną właściwość, np. boskich osób (Bóg Ojciec z kulą ziemi – władztwo świata, Jezus Chrystus z krzyżem – odkupienie). Atrybuty związane ze szczególnym wydarzeniem w życiu określonej osoby, np. palma, miecz, lub określające stan życiowy (nauczyciel) lub specyficzne cnoty: lilia – czystość, płonące serca w rękach św. Augustyna – znak jego miłości Boga, baranek – Jan Chrzciciel, jego misja wskazania na  Prawdziwego Baranka, Jezusa. Wreszcie atrybuty wskazujące na imię, względnie etymologię, np. baranek (agnus) – św. Agnieszka, róg (cornus) – Korneliusz.

Poszczególne atrybuty należy więc interpretować w kontekście roli danej osoby, jej charakterystycznych cech, wydarzeń z życia, np. miecz – narzędzie śmierci, ale także walki, stanowczości.

Atrybuty odróżniamy od emblemu (emblematu), który składa się ze słowa i obrazu: lemma – inskrypcja, motto, icon – malowidło, epigram – podpis. Lemma utworzona jest zwykle ze zwięzłych słów, zazwyczaj w języku łacińskim, wskazujących na sens obrazu, obraz odzwierciedla motto, „ubiera je w szaty”, wyraża jego sens, podpis (epigram) objaśnia dydaktycznie tertium comparationis (podstawa porównania).

Wykaz atrybutów i znaków świętych: zob. Otto Wimmer, Kennzeichen und Attribute der Heiligen, Insbruck-Wien-München 1976.

 

Symbole apostołów:

1.      Św. Andrzej – ukośny krzyż.

2.      Św. Bartłomiej – zdarta skóra, nóż.

3.      Św. Jakub Starszy 0 strój pielgrzymi, kapelusz z muszlą.

4.      Św. Jakub Młodszy – proporzec albo kij.

5.      Św. Jan – bez brody, kielich z wężem, występuje w grupie ukrzyżowania.

6.      Św. Juda Tadeusz – maczuga, kamienie.

7.      Św. Mateusz – kątownik, topór, halabarda.

8.      Św. Paweł – miecz.

9.      Św. Piotr – jeden lub dwa klucze.

10.  Św. Filip – krzyż św. Antoniego (laska kątowa T).

11.  Św. Szymon – piła.

12.  Św. Tomasz – kątownik lub włócznia.

13.  Św. Maciej (z toporem) wybrany na miejsce Judasza, zastępowany jest przez św. Pawła. W przedstawieniach występuje bardzo rzadko.

 

Symbole ewangelistów:

1.      Św. Mateusz – człowiek.

2.      Św. Marek – lew.

3.      Św. Łukasz – wół.

4.      Św. Jan – orzeł.

Symbole świętych Wspomożycieli:

1.      Św. Agaton – korona cierniowa lub krzyż.

2.      Św. Barbara – wieża, kielich i komunia.

3.      Św. Błażej – skrzyżowane świece.

4.      Św. Cyriak – diabeł.

5.      Św. Dionizy – ucięta głowa.

6.      Św. Erazm – powój z kiszkami.

7.      Św. Eustachy – jeleń.

8.      Św. Idzi – łania.

9.      Św. Jerzy – smok.

10.  Św. Katarzyna – miecz i koło.

11.  Św. Krzysztof – Dziecię Jezus na barkach.

12.  Św. Małgorzata – smok na łańcuchu.

13.  Św. Pantaleon – gwoździe lub ręce przygwożdżone do głowy.

14.  Św. Wit – kogut, kocioł.

 

Inni święci:

1.      Ojciec Kościoła św. Ambroży – biskup.

2.      Ojciec Kościoła św. Grzegorz Wielki – papież z hostią.

3.      Św. Agata – piersi na tacy lub w szczypcach, czasem zamiast piersi – bułki.

4.      Św. Agnieszka – z barankiem, dwie korony.

5.      Św. Anastazja – nożyce.

6.      Św. Antoni Padewski – Dzieciątko Jezus na ramieniu, lilia, franciszkanin.

7.      Św. Antoni – szaty mnicha, krzyż T, świnka.

8.      Św. Apolonia – szczypce z zębem.

9.      Św. Augustyn – strój biskupi, aniołek szepcze do ucha, Ojciec Kościoła.

10.  Św. Dorota – z koszyczkiem, z pękiem kwiatów lub jednym kwiatem.

11.  Św. Eligiusz – młoteczek cyzelatorski.

12.  Św. Elżbieta z Turyngii – trzyma koronę, żebrak.

13.  Św. Feliks – pajęczyna, pająk.

14.  Św. Florian – oficer rzymski w zbroi gaszący pożar wodą z szaflika.

15.  Św. Gertruda – płaszcz gronostajowy.

16.  Św. Hieronim – kapelusz kardynalski, księga , lew, Ojciec Kościoła.

17.  Św. Izydor – grabie.

18.  Św. Jan Chrzciciel – w skórze, z barankiem, występuje na Sądzie Ostatecznym.

19.  Św. Jan Nepomucen – pięć gwiazd, strój księdza – komża, stuła, biret, zawsze z krzyżem.

20.  Św. Kajetan z Tieny – klęczy przed Dzieciątkiem.

21.  Św. Katarzyna Sieneńska – dominikanka z koroną cierniową.

22.  Św. Krystyn – szewc.

23.  Św. Leonard – kajdany.

24.  Św. Łucja – 0czy na talerzu, miecz, płomienie, szyja przeszyta mieczem.

25.  Św. Marcin – na koniu z płaszczem i żebrakiem.

26.  Św. Maria Magdalena – pojemniczek na perfumy.

27.  Św. Maurycy – czarnoskóry rycerz.

28.  Św. Michał Archanioł – skrzydlaty ze smokiem.

29.  Św. Mikołaj – strój biskupa, trzy złote kule.

30.  Św. Norbert – różaniec, jabłko królewskie.

31.  Św. Otylia – palma i księga, oczy nabite na sztylet.

32.  Św. Roch – pies, rana na nodze.

33.  Św. Ryta – zakonnica, krucyfiks, cierń, figa, pszczoły.

34.  Św. Salomea – mniszka z monstrancją.

35.  Św. Scholastyka – gołąb na nodze.

36.  Św. Sebastian – strzały.

37.  Św. Stanisław – strój biskupa, wskrzeszony Piotrowin.

38.  Św. Urszula – strzały.

39.  Św. Wawrzyniec – krata, strój diakona.

40.  Św. Wincenty – strój diakona.

41.  Św. Wojciech – strój biskupa, wiosło, pastorał z krzyżem greckim.

aktualizowano: 2017-12-06 20:08
Wszystkich rekordów:
Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Stanisława BM w Szczecinie
ul. Kolorowych Domów 2, 70-781 Szczecin, tel. , fax.
2013 © Wszelkie prawa zastrzeżone