Bo powiadam wam: Jeśli wasza sprawiedliwość nie będzie większa niż uczonych w Piśmie i faryzeuszy, nie wejdziecie do królestwa niebieskiego.

Słyszeliście, że powiedziano przodkom: Nie zabijaj!; a kto by się dopuścił zabójstwa, podlega sądowi.

A Ja wam powiadam: Każdy kto się gniewa na swego brata, podlega sądowi.

Słyszeliście, że powiedziano: Nie cudzołóż! A Ja wam powiadam: Każdy kto pożądliwie patrzy na kobietę, już się w swoim sercu dopuścił z nią cudzołóstwa.

Słyszeliście również, że powiedziano przodkom: Nie będziesz fałszywie przysięgał, lecz dotrzymasz Panu swej przysięgi. A Ja wam powiadam: Wcale nie przysięgajcie. Niech wasza mowa będzie : Tak, tak; nie, nie. A co nadto jest, od Złego pochodzi (wersja krótsza).

W atmosferze oczekiwania mesjańskiego w czasach Jezusa powszechnie przypisywano Mesjaszowi funkcję ostatecznego interpretatora Prawa. Święty Mateusz przywołuje paralelizm z Mojżeszem, a jednocześnie ukazuje, że Jezus przekracza tę funkcję i stawia siebie na tym samym poziomie co Bóg – ponad Prawem. Jezus naucza prawdziwej wartości Prawa, które Bóg dał narodowi żydowskiemu za pośrednictwem Mojżesza, i udoskonala je, podając z Boskim autorytetem swoją ostateczną interpretację. Do tego, co zostało „powiedziane” (przez Boga), Jezus dodaje to, co On teraz ustanawia. Nie znosi przepisów Starego Prawa (por. w. 18), lecz je uwewnętrznia, udoskonala ich treść (por. w. 17), przedstawiając to, co już było w nich zawarte, chociaż ludzie nie zrozumieli tego w całej głębi. Po ogólnym określeniu wartości Prawa (w. 17-19) i wskazaniu, że jego prawdziwe wypełnienie to coś więcej niż czysto formalne zachowanie przykazań (w. 20), Pan podaje przykłady w „antytezach” (w. 21-47). […] W w. 22 Jezus wskazuje trzy uchybienia przeciwko miłości, w których możemy dostrzec pewną gradację. Rozpoczyna od „gniewu” czy złości wewnętrznej, a następnie przechodzi do obelgi i znieważania. […] Święty Augustyn, komentując ten fragment (O kazaniu Pana na górze 1, 9, 24) przypomina, że jak istnieją różne stopnie grzechu, tak jest też gradacja kary. Jednakże tekst ukazuje nam również znaczenie grzechów przeciwko miłości – urazy, nienawiści itd. – które łatwo przeradzają się w inne, zewnętrzne: oszczerstwa, zniewagi, obelgi itd.

Jezus nadaje również pełnię przepisowi Starego Prawa dotyczącemu cudzołóstwa i pożądania żony bliźniego (w. 27-30). Potępia grzeszne spojrzenie. […] Dlatego słowa Pana, tak obrazowo, przestrzegają nas zwłaszcza przed jedną z najczęstszych okazji: mówią o tym, jak bardzo powinniśmy strzec naszego wzroku (BN, komentarz do Mt 5, 17-37).

Jeśli wasza sprawiedliwość nie będzie większa niż uczonych w Piśmie i faryzeuszy, nie wejdziecie do królestwa niebieskiego – mówi Jezus. W znaczeniu biblijnym sprawiedliwy to ten , który wypełnia wolę Bożą objawioną w Prawie Mojżeszowym. Chrystus podnosząc wypełnianie Prawa na wyższy poziom wskazuje na miłość, która, jak naucza św. Paweł, jest doskonałym wypełnieniem Prawa (Rz 13, 10). Nowa, większa sprawiedliwość, do której wzywa Pan jest  wezwaniem do doskonałości w miłości. Innymi słowy Jezus wzywa każdego ucznia do pójścia za Nim. Wypełniając wolę Ojca aż po śmierć krzyżową dał nam siebie jako wzór w podążaniu drogą miłości, która nie czyni zła bliźniemu.

Na tym polega nowość Prawa w interpretacji Pana: „Miłujcie się wzajemnie tak, jak Ja was umiłowałem” (J 13, 34). To jest pewna i bezpieczna droga do królestwa niebieskiego. Powołał nas Bóg do świętości, którą mamy osiągnąć tu na ziemi żyjąc duchem Ewangelii. Tu i teraz, póki żyjemy, trwa czas łaski i zbawienia, czas tracenia życia z miłości do braci, aby zdobyć życie wieczne.

Marek Stankiewicz