Jan napisał swoją Ewangelię, aby doprowadzić ludzi do wiary. Ten list, napisany przez tę samą osobę, ma umocnić chrześcijan w wierze, odnowić ich zaufanie zachwiane przez fałszywą naukę. Zarówno Ewangelia, jak i list zostały napisane pod koniec I w. Wiara chrześcijańska istniała wówczas od 50 albo 60 lat i znana była w całym cesarstwie rzymskim. Jan, który ostatnie lata życia spędził w Efezie (dzisiejsza Turcja), strategicznym centrum Kościoła chrześcijańskiego, był prawdopodobnie jedynym żyjącym apostołem. Wiele grup chrześcijańskich przejawiało wówczas tendencje do wcielania do swojej wiary idei pochodzących z innych filozofii. Jan napisał ten list, żeby przeciwstawić się wczesnej formie gnostycyzmu głoszonego przez byłych członków Kościoła. Uważali się oni za intelektualistów mających wyższy stopień poznania Boga. Gnostycy wprowadzili radykalny podział na sferę duchową (dobrą) i materialna (złą). W praktyce prowadziło to często do niemoralności, ponieważ uczynki ciała rzekomo nie mogły naruszyć czystości ducha. Konsekwencją tej nauki było także zaprzeczenie ludzkiej naturze Chrystusa, która miała być albo pozorna, albo tymczasowa. Chrystus, będąc duchem, nie mógł umrzeć. W tym stanowczym, ale życzliwym apelu do swoich „dzieci” w wierze, Jan wyraźnie mówi, że takie idee godzą w samo sedno chrześcijaństwa. Jeżeli Chrystus nie stał się człowiekiem i nie umarł za nasze grzechy, to wiara chrześcijańska nie ma racji bytu. Bóg jest światłością i wzywa ludzi, żeby żyli w światłości Jego przykazań; On jest miłością i chce, aby ludzi łączyła wzajemna miłość.

(„Przewodnik po Biblii”, Oficyna Wydawnicza „Vocatio”, Warszawa 1997 r.)